Ja zeggen voordat je weet wat je wilt | Blijf dichter bij jezelf

Ken je dat? Dat je ‘ja’ zegt, maar je later merkt dat je eigenlijk iets anders had gewild? Je reageerde op een manier die op dat moment passend leek, en pas later stond je stil bij wat jij eigenlijk wilde.

Daar zitten vaak onbewuste aannames achter die je met je meedraagt. Over hoe je hoort te zijn in contact met anderen.

Denk aan:

• Ik moet vriendelijk en makkelijk blijven in contact
• Ik moet sterk blijven, ook als ik me eigenlijk verdrietig of boos voel
• Ik moet de sfeer goed houden
• Ik moet er zijn als iemand me nodig heeft
• Ik mag anderen niet belasten met wat ik nodig heb
• Ik moet eerlijk zijn, maar wel op zo’n manier dat de ander er niet door gekwetst wordt

We hebben vaak veel van dit soort aannames, en ze kunnen zó vanzelfsprekend zijn geworden dat je niet eens meer merkt dat ze er zijn. Ze voelen dan gewoon als ‘hoe het hoort’.

Hoe je jezelf ongemerkt kwijt kunt raken in hoe het hoort

Als je vooral afgestemd bent op wat hoort of wat anderen van je verwachten, dan reageer je veel vanuit wat er moet en minder vanuit wat je op dat moment ervaart. Daardoor gaat je eigen beleving meer naar de achtergrond: je merkt minder direct wat iets met je doet, en wat je voelt of nodig hebt wordt minder helder.

Misschien zeg je automatisch ‘ja’ voordat je echt hebt opgemerkt wat er ondertussen in jou gebeurt. Reageer je vriendelijk terwijl je eigenlijk geïrriteerd bent. Of merk je dat je het niet weet als iemand vraagt ‘Wat wil jij eigenlijk?’.

Dat gaat vaak vanzelf. Je hebt waarschijnlijk niet bewust besloten: ‘laat ik mezelf steeds op de achtergrond zetten’.

Het is eerder dat de afstemming met anderen sneller gaat dan het stilstaan bij jezelf.

Pas na de toezegging ontstaat twijfel

Als er weinig aandacht gaat naar wat er in jou gebeurt, dan kan het zijn dat je achteraf pas merkt dat iets je eigenlijk raakte. Dat je moe bent zonder precies te weten waarom. Dat je een gesprek gaat herhalen in je hoofd en je je afvraagt: ‘Waarom zei ik meteen ja?’ of ‘Heb ik dat wel goed gedaan?’

Je kunt zo gewend zijn geraakt aan het volgen van jouw interne aannames, dat het lastig wordt om nog goed te voelen wat jij zelf eigenlijk wil of nodig hebt. Dat kan invloed hebben op hoe veilig je je voelt bij jezelf. Want als je weinig zicht hebt op wat er in jou gebeurt, wordt het lastiger om te vertrouwen op je eigen gevoel. Je raakt sneller aan het twijfelen en hebt vaker bevestiging van buitenaf nodig.

→ Leestip: Gedachten zijn meestal niet waar

Je leven kan meer gaan voelen als iets wat je vooral probeert goed te doen, in plaats van iets wat je echt beleeft. Tegelijkertijd kan er ook iets eenzaams ontstaan. Als wat er in jou leeft weinig ruimte krijgt, is het moeilijk om je echt gezien te voelen. En zo kan ongemerkt het gevoel ontstaan dat wat jij nodig hebt er minder toe doet.

En dan komt er vaak nog iets bij: het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Dat je niet voldoet aan verwachtingen die niemand letterlijk heeft uitgesproken, maar die vanbinnen toch als verplicht voelen.

Waarom dit zo onzichtbaar blijft

Het lastige is dat dit vaak niet zo opvalt. Want je kunt hier heel lang goed in functioneren, en die aannames kunnen daar ook echt bij helpen:

Als je vriendelijk bent, blijft het contact goed. Als je je aanpast, ontstaat er geen gedoe. Als je sterk blijft, belast je niemand.

Aanpassen of rekening houden met anderen is op zich niet verkeerd. We doen dit allemaal in meer of mindere mate, en het helpt om contact met anderen soepel en prettig te laten verlopen. Het gaat er vooral om hoeveel aandacht er ondertussen nog is voor wat er in jou gebeurt.

Soms voelt ‘hoe het hoort’ ook gewoon comfortabeler. Het geeft duidelijkheid en richting, en je hoeft niet steeds stil te staan bij wat er in jou gebeurt. Dat kan veiliger voelen dan ruimte geven aan wat er in jou leeft. Alleen ontstaat er ongemerkt een belangrijk verschil tussen afstemming en verbinding. Want dat iets goed voelt in contact, betekent niet automatisch dat je ook verbonden bent met jezelf.

Je kunt heel goed afgestemd zijn op de ander, en ondertussen nauwelijks bij je eigen ervaring zijn.

De ander mist dan iets van jou. Die ziet hoe je reageert, maar minder wat er vanbinnen gebeurt. Daardoor krijgt de ander een onvolledig beeld van jou. Het wordt lastiger om je echt te leren kennen, te begrijpen en rekening te houden met wat je nodig hebt. Als jouw ‘ja’ niet altijd een echte ‘ja’ is, wordt het ook moeilijker om te weten waar iemand bij jou aan toe is.

Maar hoe meer zicht je krijgt op wat er in jou gebeurt, hoe meer ruimte er ontstaat voor iets anders.

→ Leestip: Zo voorkom je dat een spannend gesprek escaleert

Wat er mogelijk wordt als jij er meer bij bent

Wat er langzaam kan ontstaan, is dat wat er in jou leeft meer meegenomen wordt in het contact met anderen. Je blijft betrokken en afgestemd, alleen ben je er zelf ook meer in aanwezig.

Dat begint vaak achteraf, dat je merkt: ‘Hier reageerde ik eigenlijk automatisch’. Misschien dat je ‘ja’ zei zonder eerst bij jezelf te checken of het ook echt een ‘ja’ was.

Hoe vaker je dat achteraf ziet, hoe beter je gaat herkennen in welke situaties en bij welke mensen je jezelf sneller op de achtergrond zet, en welke interne aannames daar eigenlijk achter zitten.

Dat herkennen is groter dan het misschien klinkt. Want wat je kunt zien, heeft minder grip op je dan wat onzichtbaar blijft. Steeds vaker komt er dan ook ruimte in het moment zelf. Dat je een impuls voelt om automatisch te reageren, en dat er even een kleine pauze is en je merkt wat er in jou gebeurt. En soms kun je ook een andere keuze maken. Niet altijd, maar vaker dan voorheen. En beetje bij beetje komt er zo weer meer ruimte voor jou in je eigen leven.

Meer zicht krijgen op die onzichtbare aannames

Herken je dit bij jezelf? In mijn nieuwsbrief schrijf ik over wat er gebeurt in contact met jezelf en anderen, zodat je steeds meer gaat herkennen wat er in jou speelt. Je kunt je aanmelden via deze link.

Als je je aanmeldt ontvang je ook de gratis gids De 3 lagen van verbinding. Daarin lees je hoe je dichter bij jezelf kunt blijven in verbinding met anderen, zonder dat je harder je best hoeft te gaan doen.