‘Ik help je wel even.’ Denk of zeg jij dit ook wel eens? Misschien automatisch, zonder er echt bij stil te staan of het eigenlijk wel een goed idee is?
Lange tijd had ik niet door hoe vaak ik dat dacht en daarna meteen begon te helpen. Ik zag nog niet wat dat eigenlijk deed op de lange termijn.
Ik weet nog dat ik een team van stagiaires begeleidde. Er kwamen de hele dag vragen mijn kant op. Ik wist veel en vond het ook oprecht leuk om mensen te helpen. Het voelde fijn om nodig te zijn, iets uit te kunnen leggen. Dus gaf ik het antwoord of loste ik het op.
Later had ik pas door dat ik daarmee ook iets anders aan het doen was: het werd automatisch mijn verantwoordelijkheid. Anderen leerden niet hoe ze zelf verder konden, omdat ik het vaak al had opgelost voordat zij het konden uitzoeken.
Dat had ook minder leuke kanten. Als ik midden in mijn werk zat, kwam er vaak weer iemand aan mijn bureau staan.
‘Hé, heb je even?’
En vanbinnen voelde ik een kleine zucht. Oh nee. Niet nu. Ik wilde gewoon even door met mijn eigen dingen. Als ik gefocust wilde werken, verstopte ik me op een andere verdieping.
Zo kwam er langzaam steeds meer irritatie:
Waarom moet ik dit allemaal doen?
Waarom ben ik degene die alles draaiende houdt?
Waarom je ook thuis steeds de verantwoordelijkheid overneemt
Misschien herken je dit ook buiten je werk: in je relatie, met vrienden of met je kinderen. Dat je denkt: ‘Het gaat sneller als ik het zelf doe’, of: ‘Als ik het niet doe, gebeurt het niet goed’. Dat jij degene bent die onthoudt, plant, regelt en vooruitdenkt. Die betrokken is en het belangrijk vindt dat dingen goed gaan.
Voor je het weet, ligt de verantwoordelijkheid bij jou.
Wat altijd alles zelf doen met je energie en relaties doet
Dat dit veel energie kost en voor frustratie zorgt, zijn vaak de eerste dingen die opvallen. Wat minder zichtbaar is, is wat het nog meer met je doet.
Als je gewend bent om te kijken naar wat er nodig is en wat er nog geregeld moet worden, schuift er vaak ongemerkt iets naar achteren: jijzelf. Je eigen behoeften, verlangens en herstelmomenten komen meestal pas later aan bod. Als er even ruimte is, of als alles klaar is. Maar vaak is er dan alweer iets nieuws dat aandacht vraagt.
→ Lees ook: 5 tips om beter je grenzen aan te geven
Anderen zien meestal niet hoeveel jij ondertussen draagt. Ze zien iemand die het allemaal aankan. Daardoor wordt er minder snel iets overgenomen of hulp aangeboden: het lijkt niet nodig. Zo kun je je, ondanks alle mensen om je heen, behoorlijk alleen voelen.
Er is nog iets dat vaak onderbelicht blijft: dat het moeilijk kan worden om te ontvangen.
Niet alleen praktisch, dat iemand iets overneemt of meedenkt. Maar ook als het dichterbij komt: je laten steunen, of delen hoe het echt met je gaat. Het kan zijn dat je die steun wel zou willen, maar dat het niet vanzelfsprekend voelt. Eerder ongemakkelijk, om even niet degene te zijn die het draagt.
Misschien herken je ook dat je altijd een beetje ‘aan’ blijft staan. Zelfs als er niets meer hoeft, blijft een deel van je alert. ‘Ben ik iets vergeten? Moet er nog iets?’ Daardoor voelt rust soms niet echt als rust.
Waarom nóg beter plannen het probleem niet oplost
Als je voelt dat het te veel wordt, ligt het voor de hand om te proberen het nóg beter te doen. Je agenda nog slimmer indelen of kijken hoe je productiever kunt worden. Alsof er ergens een manier bestaat waardoor je het allemaal moeiteloos kunt dragen.
Alleen zit daar ook iets lastigs in. Hoe beter je wordt in alles dragen, hoe makkelijker het wordt om er nog iets bij te nemen. De ruimte die je creëert, raakt vaak ongemerkt weer gevuld.
Wat als je dus niet beter hoeft te worden in plannen, regelen en overzicht houden? Daar ben je waarschijnlijk al heel goed in. De volgende stap zou wel eens heel ergens anders kunnen liggen: minder alleen hoeven dragen.
Wat er verandert als je niet alles meer alleen draagt
Stel je voor dat je thuiskomt en merkt dat iets al geregeld is, zonder dat jij eraan hebt hoeven denken. Of dat iemand anders het initiatief neemt en het overzicht bewaart.
Dat je al kunt ontspannen voordat alles af is. Niet omdat er minder te doen is, maar omdat je weet: het wordt opgelost, ook al weet je niet precies hoe. Dat je je gesteund voelt, af en toe zelfs gedragen.
Dat je aanwezig kunt zijn in een gesprek, zonder ondertussen te denken aan wat er nog moet gebeuren. Dat je spontaan iets kunt doen, zonder dat het perfect is voorbereid. En dat je niet de hele tijd productief hoeft te zijn om je waardevol te voelen.
Het kan zijn dat dat ver weg voelt. En dat hoeft niet in één keer anders, maar je kunt wel langzaam andere ervaringen gaan verzamelen. Dat kan al beginnen met iets kleins. Een vraag niet meteen beantwoorden, of je afvragen ‘Moet ík dit nu doen, of geef ik iemand anders de kans om mee te denken?’
→ Lees ook: Waarom gedrag veranderen zo moeilijk is
Iedere keer dat je iemand anders laat bijdragen, krijgt die de kans om te laten zien wat die kan. Soms gaat het meteen goed. Soms niet, en kun je manieren vinden om dat samen op te lossen. En soms overtreft het wat je had verwacht, en doet de ander het nog beter dan jij het zelf had gedaan. Dat bouwt aan iets belangrijks: vertrouwen.
Vertrouwen dat jij niet de enige bent die verantwoordelijkheid voelt, dat anderen het ook kunnen. Dat iets soms anders loopt dan jij had bedacht, maar toch goed komt.
Zo verandert er iets in hoe jullie naast elkaar staan. Er ontstaat meer gelijkwaardigheid. Niet als degene die zorgt en degene die ontvangt. Maar als twee mensen die samen verantwoordelijkheid nemen en eigen kwaliteiten meebrengen.
Wie weet ontstaat er daardoor ook meer ruimte om te delen wat er in je omgaat. Om een keer te zeggen: ‘Ik vind dit eigenlijk best veel’, zonder dat je al hoeft te weten hoe je het oplost. Of om thuis te vertellen dat je moe bent, zonder er achteraan te zeggen dat het wel weer gaat.
Als dit herkenbaar voelt: ik schrijf vaker over beter begrijpen wat er in je gebeurt en hoe dat doorwerkt in het contact met anderen. Bijvoorbeeld over veel alleen dragen, jezelf aanpassen of blijven doorgaan. Want als je beter begrijpt wat er speelt, ontstaat er vaak meer ruimte voor andere keuzes.
In mijn nieuwsbrief neem ik je daarin verder mee. Als je je aanmeldt, ontvang je er ook de gids ‘De 3 lagen van verbinding’ gratis bij, over meer contact maken met wat er in jou speelt en dat delen met de mensen om je heen.
Laat een reactie achter