Kun je te veel vitamine D binnenkrijgen?

Vitamine D is belangrijk voor botten en spieren. Sommige mensen krijgen daarom het advies om dagelijks een supplement te nemen. Maar meer is niet automatisch beter. Wie langdurig hooggedoseerde supplementen gebruikt, kan ook te veel vitamine D binnenkrijgen.

Waar heeft je lichaam vitamine D voor nodig?

Vitamine D helpt bij de opname van calcium en fosfor en draagt bij aan het behoud van sterke botten en tanden. Ook speelt de vitamine een rol bij de werking van spieren en het immuunsysteem.

Je lichaam maakt vitamine D aan in de huid onder invloed van zonlicht. Daarnaast zit het onder andere in vette vis, eieren en vlees. In Nederland wordt vitamine D toegevoegd aan halvarine, margarine en vloeibare bak- en braadproducten.

Hoeveel vitamine D heb je dagelijks nodig?

Voor volwassenen geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 10 microgram. Voor mensen vanaf 70 jaar is dat 20 microgram per dag.

Veel mensen halen voldoende uit zonlicht en voeding. Voor bepaalde groepen wordt wel een dagelijks supplement geadviseerd. Het gaat onder andere om jonge kinderen, zwangeren, vrouwen van 50 tot en met 69 jaar, mensen met een donkere of getinte huid, mensen die weinig buiten komen en iedereen vanaf 70 jaar.

In ons artikel heb ik extra vitamine D nodig? vind je een uitgebreider overzicht.

Kun je te veel vitamine D slikken?

Ja, maar dat gebeurt niet door zonlicht of gewone voeding. Een teveel ontstaat vrijwel alleen door langdurig gebruik van supplementen met een hoge dosis.

Vitamine D is vetoplosbaar en kan in het lichaam worden opgeslagen. Langdurig te veel vitamine D kan leiden tot te veel calcium in het bloed. Dat kan klachten geven en uiteindelijk schade aan onder meer de nieren veroorzaken.

Het Voedingscentrum noemt voor volwassenen een aanvaardbare bovengrens van 100 microgram per dag uit alle bronnen samen. Dat is nadrukkelijk een veiligheidsgrens, geen aanbevolen hoeveelheid.

Waarom is de bovengrens niet je streefdoel?

Een bovengrens geeft aan hoeveel je maximaal dagelijks kunt binnenkrijgen zonder dat er bij langdurig gebruik een duidelijk gezondheidsrisico wordt verwacht. De normale aanbevolen hoeveelheid ligt veel lager.

Wie dagelijks 10 of 20 microgram moet aanvullen, heeft dus geen voordeel van een supplement met 75 of 100 microgram. Let bovendien op stapeling. Vitamine D kan tegelijk in losse tabletten, multivitaminen en andere supplementen zitten.

Welke klachten kunnen bij een teveel ontstaan?

Een teveel aan vitamine D kan de hoeveelheid calcium in het bloed verhogen. Mogelijke klachten zijn:

• misselijkheid of minder eetlust;
• veel dorst en veel plassen;
• vermoeidheid of spierzwakte;
• verstopping;
• nierstenen of nierschade bij langdurige overdosering.

Deze klachten kunnen veel oorzaken hebben. Stop niet zomaar met voorgeschreven vitamine D, maar neem contact op met je arts of apotheker als je twijfelt over de dosering.

Heeft het zin om je bloedwaarde te laten meten?

Niet iedereen hoeft standaard zijn vitamine D te laten bepalen. Een arts kan bloedonderzoek overwegen bij klachten, een verhoogd risico op een tekort, botproblemen of bepaalde aandoeningen. De uitslag moet altijd in de context van je gezondheid en medicatie worden beoordeeld.

Online circuleren verschillende ‘optimale’ streefwaarden. Die zijn niet allemaal gebaseerd op Nederlandse richtlijnen. Gebruik daarom niet zelfstandig een hoge dosis om een bepaald getal te bereiken.

Zo gebruik je een supplement veilig

• controleer hoeveel microgram één tablet of druppeldosis bevat;
• tel vitamine D uit verschillende supplementen bij elkaar op;
• houd je aan het advies dat voor jouw leeftijd en situatie geldt;
• bespreek een hoge dosis altijd met arts of apotheker;
• bewaar druppels buiten bereik van kinderen.

Vitamine D is belangrijk, maar het doel is voldoende binnenkrijgen. Niet zoveel mogelijk.