Iedereen weet wel wat het is en vele mensen doen het ook al: lekker creatief bezig zijn. Maar wist je ook dat creatief bezig zijn je ook gelukkiger én gezonder maakt? Nog meer reden dus om lekker te gaan knutselen, breien, haken of schilderen. Maar je kunt natuurlijk ook puzzelen, experimenteren met koken, meubels maken, enzovoort.
Waarom maakt creatief bezig zijn je gelukkig én gezonder?
Creatief bezig zijn maakt je dus gelukkiger. Maar hoe komt dat? Uit verschillende onderzoeken blijkt dat creatief bezig zijn (dus haken, schilderen etc.) het geluksgevoel kan verhogen en zelfs zorgt voor hogere scores van geluk. Het is een veelzijdige manier om je te uiten en tegelijkertijd te ontspannen.
Dit laatste draagt bij aan een betere gemoedsrust en niveau van je mentale gezondheid. Regelmatig creatief bezig zijn kan daarnaast bijdragen aan een lager stressniveau en kan symptomen van depressie verminderen. Dit doet het door het stresshormoon cortisol te verminderen en stoffen te vermeerderen die bijdragen aan een beter humeur. Al te meer reden dus om lekker creatie bezig te zijn.
Uit nieuw onderzoek blijkt zelfs dat je een grotere kans hebt om je “breinleeftijd” jaren jonger te maken door creatieve activiteiten!
Een jonger brein door creatief bezig te zijn?
Creatief bezig zijn is niet alleen ontspannend. Het lijkt ook écht iets te doen met je brein.
Uit een grote internationale studie, gepubliceerd in Nature Communications (zie de bronnen onderaan dit artikel), blijkt dat mensen die langdurig creatief actief zijn, een jonger brein hebben dan hun leeftijdsgenoten. Onderzoekers analyseerden hersenactiviteit van meer dan 1.400 mensen uit 13 landen. Met behulp van zogeheten “brain clocks” werd gekeken naar de biologische leeftijd van het brein.
Wat bleek?
Mensen die intensief bezig waren met bijvoorbeeld dans, muziek, beeldende kunst of strategische videogames, hadden hersenactiviteit die gemiddeld 4 tot 7 jaar jonger was dan mensen van dezelfde leeftijd. Dat is een opmerkelijk verschil!
Lees ook: Meer bewegen, goed voor het brein
Waarom werkt creativiteit zo krachtig?
Creatieve activiteiten combineren meerdere beschermende factoren tegelijk.
- Ze vragen concentratie.
- Ze doen een beroep op je geheugen.
- Ze zorgen voor emotionele betrokkenheid.
- Vaak hebben ze ook een sociale component.
- En bij veel creatieve hobby’s gebruik je je fijne motoriek.
Die combinatie maakt dat verschillende hersengebieden actief blijven. Vooral de frontale en pariëtale hersengebieden, die belangrijk zijn voor aandacht, coördinatie en complexe beslissingen. Juist deze gebieden zijn gevoelig voor veroudering.
Zelfs korte periodes hebben effect
Het interessante is dat zelfs kortdurende training al verschil kan maken.
In het onderzoek deden deelnemers 30 uur lang strategische videogames. Hun geschatte “hersenleeftijd” verschoof daarna gemiddeld zo’n 3 jaar in jongere richting. Ook hun aandacht verbeterde meetbaar. Dat laat zien dat ons brein plastisch blijft. Ook na je vijftigste. Ook na je zestigste.
Wat betekent dit voor gezond ouder worden?
Een jonger brein betekent niet automatisch dat je langer leeft in jaren. Maar we weten wel dat een gezonder brein samenhangt met een lager risico op cognitieve achteruitgang en dementie.
Creatief bezig zijn is dus geen luxe hobby. Het is een investering in je hersengezondheid. Het mooie is: je hoeft geen kunstenaar te zijn. Het gaat niet om perfectie. Het gaat om actief bezig zijn. Uitgedaagd worden. Nieuwsgierig blijven.
Misschien is dit wel één van de meest laagdrempelige manieren om goed voor je brein te zorgen.
Help, ik ben niet creatief
Best veel mensen denken dat ze niet creatief zijn. Maar er zijn zoveel opties dat er altijd wel íets bij je past. Hieronder geef ik een aantal voorbeelden van dingen die je kan doen. Iedereen is creatief!
Voorbeelden van creatieve bezigheden
- Kleuren
Voor meer inspiratie: zoek op Instagram en je krijgt allerlei voorbeelden van grote tot hele kleine platen. Het maakt niet uit in welk boekje je het doet. Misschien print je zelfs iets uit. Hoe je het doet, met welke materialen je het doet… de mogelijkheden zijn eindeloos. - Haken
Haken is best moeilijk en minder makkelijk dan een potlood pakken en gaan kleuren. Je zult dus even moeten oefenen voordat je het onder de knie krijgt. Maar als je het eenmaal kan, kan je de mooiste dingen maken. Van sjaals tot knuffeltjes. Alles is mogelijk. Zet op de achtergrond een leuk muziekje op, zet een kop thee en beginnen maar. - Breien
Net anders dan haken, maar ook hier moet je even oefenen voordat je het doorkrijgt. Je kan er echter wel de mooiste dingen mee maken: mutsen, hoeden, sjaals, noem maar op. - Pixel hobby
Minder bekend misschien, maar wel erg leuk. Pixel hobby. De bedoeling van deze hobby is dat je met kleine vierkantjes allerlei dingen maakt. Je kan er sleutelhangers mee maken, maar ook grotere schilderijen. De mogelijkheden zijn eindeloos. - Schilderen
Schilderen is ook altijd erg leuk. Je kan schilderen op nummer, op een groot doek, op een blaadje, op een mok… waar je maar op wilt schilderen. Je hebt ook nog veel keuze in materialen: van waterverf tot hobbyverf. Elk weer heel anders qua werking en effect. - Tekenen of doodlen
Je hoeft echt geen kunstenaar te zijn. Gewoon wat krabbelen in een schrift kan al ontspannend werken. Denk aan mandala’s, bloemen, patronen of simpele lijntekeningen. Het gaat niet om perfectie. Het gaat om rust in je hoofd. - Creatief koken of bakken
Koken is misschien wel één van de meest onderschatte creatieve bezigheden. Een nieuw recept uitproberen. Een gerecht mooier opmaken. Spelen met kruiden en kleuren. Zeker als je bezig bent met gezonder eten, kan dit ook nog eens bijdragen aan je gezondheid. - Puzzelen
Een legpuzzel, een kruiswoordpuzzel of een sudoku. Het vraagt concentratie en zorgt ervoor dat je even uit je hoofd komt. Vooral een grote legpuzzel kan bijna meditatief werken. - Bullet journal of creatief plannen
Niet zomaar een agenda bijhouden, maar werken met kleur, stickers, tekeningen en quotes. Je combineert creativiteit met overzicht. Dat geeft rust én voldoening. - Fotografie
Je hoeft geen dure camera te hebben. Met je telefoon kun je al prachtige foto’s maken. Ga eens bewust op pad en kijk anders naar je omgeving. Licht, schaduw, details in de natuur. Je ziet ineens zoveel meer. - Meubels opknappen of maken
Een oud kastje schuren en verven. Een tafeltje een nieuwe look geven. Of zelfs iets helemaal zelf maken. Het werken met je handen geeft een diepe vorm van voldoening. - Kaarten maken of handlettering
Een zelfgemaakte kaart voelt zoveel persoonlijker. Met stiften, aquarel of mooie letters. Het is leuk om te doen en nog leuker om te geven. - Moestuinieren of balkonieren
Planten zaaien, verzorgen en zien groeien. Dat is pure creativiteit van de natuur zelf. En je werkt meteen aan beweging en ontspanning. - Klei of keramiek
Werken met je handen in klei is ontzettend aardend. Iets maken van niets. Een schaaltje, een beeldje of gewoon lekker kneden. - Schrijven
Dat kan een dagboek zijn. Korte verhalen. Gedichten. Of gewoon je gedachten van je af schrijven. Schrijven helpt om emoties te verwerken en je hoofd op te ruimen.
En zo zijn er nog tal aan andere creatieve hobby’s die je uit kan proberen. Ouderwets knutselen, muziek maken, scrapbooken, strategisch gamen, enzovoort. Zoek een hobby wat het beste bij je past en ga lekker aan de slag. En als je nog niet weet wat bij je past, probeer dan meerdere dingen uit totdat je erachter bent wat het beste bij jou past en wat je het leukste vindt om te doen.
Bronnen
- Brzezicka, A. et al. (2024). Creative expertise and brain aging assessed with computational brain clocks. Nature Communications.
- Medical News Today. Creative pursuits may delay brain aging by up to 7 years.
Misschien vind je dit ook interessant:
Laatste berichten van Emily (toon alles)
- Column Emily: Waarom kinderen je gelukkiger maken (ook als je ze niet hebt) - 11 mei 2026
- Column Emily: waarom je blij moet zijn met jezelf! - 2 april 2026
- Een gezonder brein én gelukkig door creatief bezig zijn! - 1 maart 2026
Laat een reactie achter