Waarom is afvallen zo moeilijk, zelfs wanneer je precies weet wat gezond eten is? En waarom krijg je soms enorme trek in iets lekkers, terwijl je net gegeten hebt? Volgens de Canadese arts Jason Fung heeft dat veel minder met wilskracht te maken dan we vaak denken. In zijn nieuwste boek De honger-code legt hij uit hoe honger ontstaat en waarom ons lichaam soms behoorlijk tegenwerkt als we willen afvallen.
Ik heb al eerder twee boeken van deze arts gelezen. Ook dit boek geeft weer verrassende inzichten. Sommige stukken gaan behoorlijk diep in op de medische kant van overgewicht, maar het is gelukkig beter leesbaar dan ik vooraf dacht en vooral ook interessant.
Over het boek De honger-code van Jason Fung
Dr. Jason Fung is een Canadese arts, gespecialiseerd in nierziekten. Daarnaast houdt hij zich al jarenlang bezig met overgewicht, diabetes type 2 en de invloed van hormonen op ons gewicht.
Ik schreef eerder al reviews over zijn boeken De Obesitas Code en De Diabetes Code.
In De honger-code gaat hij verder in op de oorzaken van overgewicht. Hij vindt dat we veel te veel aandacht besteden aan calorieën en te weinig aan de vraag waarom we eigenlijk eten.
Het boek bestaat uit uitgebreide uitleg over honger, hormonen, voeding en de invloed van onze omgeving. Daarnaast geeft Fung maar liefst vijftig praktische tips om anders met eten om te gaan.
Een aantal onderwerpen uit het boek licht ik hieronder uit.
Drie soorten honger: waarom eten we eigenlijk?
Volgens Fung bestaan er drie verschillende soorten honger, die ieder een andere aanpak vragen:
- Homeostatische honger: dit is de lichamelijke honger die ontstaat wanneer je lichaam behoefte heeft aan energie. Je maag knort bijvoorbeeld en je voelt dat je iets moet eten.
- Hedonische honger: je eet omdat iets lekker is of omdat eten je een prettig gevoel geeft. Denk aan het dessert dat je toch nog neemt, terwijl je eigenlijk al vol zit.
- Geconditioneerde honger: je eet door gewoontes of prikkels uit je omgeving. Bijvoorbeeld omdat het lunchtijd is, je altijd iets lekkers bij de koffie neemt of omdat je tijdens het televisiekijken gewend bent te snacken.
Met name die laatste twee vormen zijn heel herkenbaar. Want hoe vaak eten we niet iets zonder dat we daadwerkelijk honger hebben?
Fung vergelijkt geconditioneerde honger met de bekende honden van Pavlov. Die leerden een geluid te associëren met eten. Wij kunnen op een vergelijkbare manier reageren op bepaalde momenten en situaties.
Het goede nieuws is dat je zulke gewoontes volgens hem ook weer kunt veranderen.
De lichaamsvetthermostaat: waarom kom je na afvallen weer aan?
Een belangrijk onderdeel van het boek gaat over de zogenaamde lichaamsvetthermostaat. Fung vergelijkt ons gewicht met de temperatuur in een kamer.
Als je de verwarming op 21 graden instelt, blijft het verwarmingssysteem proberen die temperatuur vast te houden. Zet je een raam open, dan gaat de verwarming harder werken om het warmteverlies te compenseren.
Volgens Fung gebeurt er iets vergelijkbaars in ons lichaam. Onze hersenen en hormonen proberen een bepaald gewicht in stand te houden. Als je minder gaat eten en afvalt, kan je lichaam reageren met meer honger en een lager energieverbruik.
Dat helpt verklaren waarom mensen na een dieet vaak weer aankomen.
In het boek wordt uitgebreid ingegaan op hormonen als insuline, leptine en ghreline, die allemaal een rol spelen bij honger, verzadiging en gewichtsregulatie. Fung vindt daarom dat we ons veel meer moeten richten op de processen die onze honger beïnvloeden, in plaats van uitsluitend calorieën te tellen.
Mijn kanttekening: de invloed van hormonen en veranderingen in het energieverbruik is wetenschappelijk goed bekend. Maar de lichaamsvetthermostaat is een verklaringsmodel. Het is niet zo dat wetenschappelijk vaststaat dat je met één bepaalde methode die thermostaat eenvoudig lager kunt instellen. Ook de energiebalans blijft belangrijk bij afvallen.
Waarom ultrabewerkt voedsel volgens Fung zo’n probleem is
Een ander onderwerp waar Fung uitgebreid bij stilstaat, is ultrabewerkte voeding.
Hij laat met een duidelijk schema het NOVA-voedselclassificatiesysteem zien. Dat verdeelt voedingsmiddelen in vier groepen, van onbewerkt tot ultrabewerkt.
Groente, fruit, noten en eieren vallen bijvoorbeeld onder de onbewerkte of minimaal bewerkte producten. Olie en boter zijn bewerkte ingrediënten. Kaas en bepaalde broodsoorten zijn voorbeelden van bewerkte voeding, terwijl veel koekjes, ontbijtgranen en kant-en-klaarmaaltijden onder de ultrabewerkte producten vallen.
Volgens Fung is vooral de combinatie van geraffineerde koolhydraten, vetten en toegevoegde smaakstoffen een probleem. Zulke voedingsmiddelen kunnen zo aantrekkelijk zijn dat we er gemakkelijk te veel van eten.
Hij bespreekt zelfs de vraag of bepaalde voedingsmiddelen verslavend kunnen zijn.
Dat is een interessant onderwerp, al bestaat er wetenschappelijk nog discussie over de term voedselverslaving. Niet iedereen reageert hetzelfde op dergelijke producten en ook niet ieder ultrabewerkt voedingsmiddel is automatisch ongezond.
Kun je met groene thee gemakkelijker afvallen?
In het boek worden ook specifieke voedingsmiddelen en dranken besproken. Zo besteedt Fung meerdere pagina’s aan groene thee. Hij legt uit hoe stoffen in groene thee, zoals catechinen, mogelijk invloed hebben op de stofwisseling, vetverbranding en het hongergevoel.
Daarbij gaat hij behoorlijk diep in op de werking van enzymen en hormonen. Dit is zo’n gedeelte waarbij je soms echt even aandachtig moet lezen. Het klinkt aantrekkelijk dat iets eenvoudigs als groene thee zou kunnen helpen bij het afvallen. Toch zou ik de verwachtingen niet te hoog maken. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het effect op het lichaamsgewicht doorgaans klein is en niet altijd wordt aangetoond.
Ik vind het wel interessant om te lezen hoe zo’n alledaagse drank verschillende processen in ons lichaam kan beïnvloeden.
Gezonde eetgewoontes ontwikkelen: praktische tips uit het boek
Naast de medische uitleg bevat De honger-code ook veel praktische adviezen.
Fung geeft bijvoorbeeld tips om gewoontes te herkennen en te veranderen. Hij beschrijft hoe je kunt achterhalen waardoor je steeds naar eten grijpt. Neem iemand die iedere avond tijdens het televisiekijken chips eet. De eerste stap is dan niet meteen om de chips te verbieden, maar om te ontdekken wat die gewoonte veroorzaakt. Is het verveling, ontspanning of gewoon omdat de televisie aangaat? Vervolgens kun je proberen een andere gewoonte te ontwikkelen.
Enkele voorbeelden van adviezen uit het boek:
- Leg je telefoon of afstandsbediening weg tijdens het eten en eet bewuster.
- Ga iets actiefs doen wanneer je uit verveling wilt eten, bijvoorbeeld wandelen.
- Beloon jezelf na een succes met iets anders dan eten.
- Zorg dat gezonde voeding gemakkelijk voor het grijpen ligt.
- Probeer bij sociale gelegenheden bewust te kiezen wat je eet, zonder steeds automatisch mee te doen.
Vooral het werken aan gewoontes en je mindset sluit goed aan bij een gezonde leefstijl. Daarbij spelen ook beweging en zelfzorg een rol. Fung is daarnaast een groot voorstander van periodiek vasten. Hij bespreekt zelfs vastenperiodes van 24, 36 of 42 uur.
Dat gaat mij als algemeen advies wel erg ver. Langdurig vasten is zeker niet voor iedereen geschikt en kan bij gezondheidsproblemen of medicijngebruik risico’s geven. Overleg daarom met een arts als je hiermee wilt experimenteren.
Wat vind ik van De honger-code? Mijn persoonlijke review
Wat mij positief verraste, is dat het boek beter leesbaar is dan ik vooraf had verwacht. Het onderwerp is best ingewikkeld en soms gaat Fung behoorlijk diep in op medische processen.
Toch lukt het hem regelmatig om moeilijke materie duidelijk te maken. Vooral de tabellen, schema’s en eenvoudige tekeningetjes helpen daarbij. Je ziet bijvoorbeeld in één oogopslag hoe verschillende hormonen volgens zijn theorie invloed hebben op ons gewicht.
Het is wel echt een leesboek. Je krijgt uitgebreid achtergrondinformatie en wordt meegenomen in de gedachtegang van de arts. Je kunt er praktische tips uithalen, maar het is geen boek waarin je even snel een dieet of stappenplan opzoekt.
Sommige gedeelten vond ik wat moeilijker en moest ik aandachtiger lezen. Andere stukken waren juist enorm verhelderend. Vooral de uitleg waarom je niet altijd eet omdat je honger hebt, maakt je bewuster van je eigen gedrag.
Wat ik wel belangrijk vind om te benadrukken: Jason Fung is arts en verwijst naar veel wetenschappelijk onderzoek, maar hij presenteert uiteindelijk zijn eigen visie en interpretatie van die onderzoeken. Dat maakt zijn conclusies niet automatisch tot vaststaande feiten.
Bij onderwerpen als calorieën, hormonen en afvallen bestaan verschillende wetenschappelijke inzichten. Ik vind het daarom verstandig om kritisch te blijven en niet zomaar alle aanbevelingen over te nemen.
Voor wie is De honger-code geschikt?
Ik vind dit boek vooral een aanrader voor mensen die graag willen begrijpen hoe honger, eetgedrag en overgewicht met elkaar samenhangen. Ook als je regelmatig probeert af te vallen, maar telkens weer aankomt, biedt het boek interessante inzichten. Je gaat anders kijken naar de invloed van hormonen, voeding en gewoontes.
Zoek je vooral een praktisch dieetboek met recepten en weekmenu’s? Dan is dit minder geschikt. Je moet het leuk vinden om wat meer achtergrondinformatie te lezen en je echt in de materie te verdiepen.
Zelf lees ik graag dit soort boeken, juist omdat ik steeds nieuwe dingen ontdek. Ik hoef het niet met iedere conclusie eens te zijn om er toch iets waardevols uit te halen. En dat geldt zeker voor De honger-code. Het boek laat zien dat gezond leven en een gezond gewicht behouden veel ingewikkelder zijn dan simpelweg minder eten en meer bewegen.
Praktische informatie
Titel: De honger-code
Ondertitel: Reset je lichaamsvetthermostaat in een tijd van ultrabewerkt voedsel
Auteur: Dr. Jason Fung
Uitgeverij: Nieuwezijds
Verschijningsdatum: oktober 2026
Aantal bladzijden: 276
ISBN: 9789057126253
Adviesprijs: € 26,99
Het boek is onder andere verkrijgbaar bij bol.com.
Misschien vind je dit ook interessant:
Jenny
Laatste berichten van Jenny (toon alles)
- Waarom blijven we eten zonder honger? Mijn boekreview van De honger-code - 14 november 2026
- Kun je ineens niet meer tegen brood? Zo ontdek je of tarwe meespeelt - 8 november 2026
- Waarom worden mensen in Singapore zo oud, terwijl ze niet altijd gezond eten? - 1 november 2026
Laat een reactie achter