We horen het vaak: neem extra vitamine C en je voorkomt verkoudheid. Of: meer bewegen en je immuunsysteem wordt sterker. Maar klopt dat eigenlijk wel? In het boek Bescherm jezelf – feiten en fabels over je immuunsysteem neemt immunoloog Daniel M. Davis je mee in de fascinerende wereld van ons afweersysteem. En hij laat vooral zien hoe ingewikkeld die werkelijkheid is. Veel mensen zoeken naar manieren om hun immuunsysteem te versterken. Maar wat zegt de wetenschap daar eigenlijk over?
Dit boek is geen praktisch stappenplan voor een sterker immuunsysteem. Het is eerder een helder en toegankelijk leesboek waarin een wetenschapper uitlegt wat we wél weten en wat we nog niet weten.
Een populair-wetenschappelijk boek over ons immuunsysteem en langer gezond blijven
Daniel M. Davis is hoogleraar immunologie en kan ingewikkelde wetenschap goed uitleggen. Het boek leest daardoor meer als een leesboek dan als een studieboek. Hij vertelt verhalen uit onderzoek, beschrijft hoe wetenschappers tot inzichten komen en laat zien hoe lastig het is om harde conclusies te trekken over gezondheid.
Het taalgebruik is toegankelijk. Je hoeft geen medische achtergrond te hebben om het te volgen. Soms gaat hij wel wat dieper de wetenschap in, maar als je interesse hebt voor dit onderwerp, dan is het goed te begrijpen.
Wie geïnteresseerd is in gezondheid, het immuunsysteem of de vraag waarom gezondheidsadviezen soms steeds veranderen, zal dit boek waarschijnlijk met plezier lezen.
Ik heb overigens eerder met veel interesse het boek Immuun gelezen van Daniel M. Davis. Hier lees je mijn boekreview over het boek Immuun.
Waarom er zo weinig simpele waarheden zijn als het gaat om gezondheid
Een van de belangrijkste boodschappen van het boek is dat het immuunsysteem enorm complex is. Veel complexer dan vaak wordt gedacht.
We willen graag simpele antwoorden. Bijvoorbeeld:
- Vitamine C voorkomt verkoudheid
- Vitamine D versterkt je immuunsysteem
- Stress maakt je ziek
Maar in de wetenschap blijkt het bijna nooit zo zwart-wit.
Dat komt omdat iedereen uniek is. Ons immuunsysteem wordt beïnvloed door een enorme hoeveelheid factoren, zoals:
- genen
- opvoeding
- leefomgeving
- slaap
- voeding
- stress
- hormonen
- gewicht
- microbiomen in de darm
- eerder doorgemaakte infecties
- leeftijd
Omdat iedereen een ander pakketje heeft, reageert ook iedereen anders op bijvoorbeeld een vitamine of leefstijlverandering.
Daarom zie je in onderzoek vaak wisselende resultaten. Bij sommige mensen lijkt iets te helpen, bij anderen toch niet.
Vitamines, stress, slaap en beweging
In het boek komen veel onderwerpen voorbij die we vaak horen als het gaat om een sterk immuunsysteem.
Zo bespreekt Davis onder andere:
- vitamine C en vitamine D
- het belang van slaap
- stress
- beweging
- microbiomen in de darm
- voeding en ontstekingen
Bij sommige factoren is het bewijs nog onzeker of zij het immuunsysteem versterken. Bij andere factoren lijken wetenschappers wel steeds meer aanwijzingen te vinden.
Zo komt in het boek duidelijk naar voren dat vitamine D waarschijnlijk een belangrijke rol speelt in het immuunsysteem. Ook is er steeds meer bewijs dat chronische stress een negatieve invloed heeft op onze afweer.
Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan laaggradige ontstekingen in het lichaam. Dat zijn langdurige, lichte ontstekingen die in verband worden gebracht met allerlei chronische ziekten.
Lees ook ons artikel: 12 stappen om je immuunsysteem te verbeteren
Een verrassend voorbeeld: obesitas en kanker
Interessant is dat het boek ook laat zien hoe ingewikkeld gezondheidsrelaties kunnen zijn.
Zo verhoogt obesitas bij veel soorten kanker het risico. Maar bij longkanker lijkt overgewicht juist een licht beschermend effect te hebben. Zulke bevindingen laten zien hoe lastig het is om eenvoudige conclusies te trekken.
Het lichaam werkt nu eenmaal niet volgens simpele regels.
De rol van beweging en myokinen
Een van de interessantste stukken in het boek gaat over myokinen.
Myokinen zijn stoffen die door spieren worden aangemaakt wanneer we bewegen. Ze worden via het bloed door het lichaam verspreid en lijken allerlei effecten te hebben, onder andere op ontstekingen en het immuunsysteem.
Dat betekent dat bewegen mogelijk op veel meer manieren invloed heeft op onze gezondheid dan we lange tijd dachten. Tegelijk laat Davis ook hier zien dat de effecten complex zijn en nog lang niet volledig begrepen worden.
Wat gebeurt er met het immuunsysteem als we ouder worden?
Het boek besteedt ook veel aandacht aan veroudering.
Naarmate we ouder worden, verandert ons immuunsysteem. Sommige onderdelen werken minder goed en het lichaam reageert anders op infecties.
De grote vraag is natuurlijk: kun je daar iets aan doen?
Hier komt een opvallend inzicht naar voren. Davis beschrijft dat onze gemoedstoestand mogelijk een grotere rol speelt in gezond ouder worden dan lange tijd werd gedacht.
Een positieve mentale houding kan mogelijk bijdragen aan een beter werkend immuunsysteem. Iets waar hij zelf als wetenschapper eerder nogal sceptisch over was.
Wetenschappers zijn ook maar mensen
Een leuk detail in het boek is dat Davis ook eerlijk beschrijft hoe wetenschappers zelf met gezondheid omgaan.
Hoewel ze weten dat wetenschappelijk bewijs vaak nog ontbreekt, maken ze soms in hun eigen leven toch keuzes volgens het principe: baat het niet, dan schaadt het niet.
Met andere woorden: misschien helpt het een beetje.
Handig: een uitgebreide index achterin
Een praktisch detail is de uitgebreide index achterin het boek. Daarmee kun je eenvoudig onderwerpen terugvinden.
Handig als je later nog eens wilt nalezen wat er bijvoorbeeld wordt gezegd over:
- ibuprofen
- vitamines
- stress
- ontstekingen
- mentale gezondheid
Dat maakt het boek ook geschikt als naslagwerk.
Conclusie: een nuchter en interessant boek over ons immuunsysteem
Bescherm jezelf is een interessant boek voor iedereen die meer wil begrijpen over het immuunsysteem versterken en een goede gezondheid.
Het laat vooral zien dat gezondheid vaak minder simpel is dan we zouden willen. Er zijn zelden simpele antwoorden. Maar juist dat maakt het onderwerp ook zo fascinerend.
Het boek zet je aan het denken over hoe wetenschap werkt en waarom gezondheidsadviezen soms veranderen.
En misschien is dat wel de belangrijkste les: ons lichaam is uniek. Wat voor de één werkt, hoeft voor de ander niet hetzelfde effect te hebben.
Titel: Bescherm jezelf
Ondertitel: Feiten en fabels over je immuun systeem
Auteur: Daniel M. Davis
Paperback
278 pagina’s
Uitgeverij Nieuwezijds
ISBN: 9789057126208
Misschien vind je dit ook interessant:
Jenny
Laatste berichten van Jenny (toon alles)
- Ontstekingsremmende voeding: 25 voedingsmiddelen die helpen - 29 mei 2026
- Benauwd, maar de arts vindt niets: dit kan er spelen - 28 mei 2026
- Babybel kaasjes: gezond tussendoortje of stiekeme dikmaker? - 17 mei 2026
Laat een reactie achter